Etymologie (projectleider: Paul Prikken)

Meer vragen dan antwoorden

Een nieuwe rubriek in het Taalhuis: het woord. Het gaat hier over de Limburgse etymologie, de herkomst van de woordenschat. Er is weinig (of bijna niks) aan gedaan. Het is dus hoog tijd om NU te beginnen want het gaat zeker 20 jaar duren voor we een beetje consistente etymologie van het Limburgs bijeengesprokkeld hebben. (zeumere of opzeumere in het Limburgs, het (bijeen)lezen van aren op een gemaaid veld).

In 1996 is er wel het Etymologisch Dialectwoordenboek van Prof. Dr. A.A. Weijnen verschenen (Van Gorcum, Assen, ISBN 90 232 2967 3), waarin een aantal Limburgse woorden zijn opgenomen. Maar verder wordt alleen hier en daar in een plaatselijk idioticon incidenteel de herkomst van een woord aangegeven.
En er worden daarbij ook nog eens zat fouten gemaakt, want als een woord ook maar enigszins op het Frans lijkt, wordt subiet en blindelings aangenomen dat het uit het Frans komt.

Verder wordt er nog wat gedaan aan Limburgse etymologie door Wim Kuipers en Paul Prikken die op L1-Radio iedere dinsdag (14u45) en zaterdag (16u45) het radiopraatje 'de Taallien' verzorgen. Paul Prikken behandelt ook in Dagblad de Limburger (Westelijke Mijnstreek) iedere vrijdag een dialectwoord in samenspraak met de lezers. Maar verder is het complete radiostilte en volkomen leegte op dit gebied.
En toch vinden de mensen het interessant, want zowel via radio als krant krijgen we iedere week vragen op dit gebied.
We gaan daar dus gericht iets aan doen in het Taalhuis.

Met uw vragen (en antwoorden) kunt u terecht bij:  info@limburghuis.nl

En wellicht kunnen sommigen van onze lezers ook wel oplossingen aandragen.
Zo zit Paul Prikken al bijna 3 maanden met twee onopgeloste vragen van lezers:
- waar komt het woord 'matisjang' vandaan. In Stein (aan de Maas), wordt het gebruikt voor zeer sterke (haast ondrinkbare) koffie. Het is dus een uitroep zoals "vergif!".
- en in Roermond circuleert het woord 'kniete'. Een soort stoplap op de vraag: "Mam, wat krijgen we vanavond te eten?". "Kniete, kindj!". Dit kan natuurlijk thuistaal zijn, maar is het misschien een woord voor etensresten, kliekjes? (Waarvoor we in het Limburgs al de woorden 'rammenante' en 'aorte ' (beide meervoud) hebben.)

Allemaal van harte welkom op het e-mail-adres: info@limburghuis.nl

En ons eerste artikel gaat al over zo'n Limburgse woorden, die soms ten onrechte aan het Frans toegeschreven worden. Het gaat over de Limburgse pizza, de platte vlaaj...