Waor of neet
waor
dinsdag 11 december 2001
Auteur: Wim Kuipers -
wim.kuipers@hetnet.nl - tel. 043-325.23.22.
Gaantj
A.
[FOUT]
Det kump veural in de kantje van Remunj veur, en dan kan det van det sjabbe-Bargoens zien. De gaantj, det is de toenbank, meh dan ein wo van alles opsjteit - oetgewinkeld zèkge ze dao. Taalmeister Wim Kupers haet det in ein van zien gedichter gebroek. Hae zuut ein rie vrouwluuj likge te zónne, op ein rie oetgesjtald, en hae sjrief dan: broen buuk op zandj oetgegaantj.
B.
[GOED]
Gaantj - hiel lestig
waord. Efkes nao de boere weer: het guf grei (greunte) det - wie boere det
neume: doorsjuut, dao kump eine zaodsjtengel in, dae neet de bedoeling is, wie
in krotte, poor, moos. Det hit hie en dao gaantj, wit geine mie, waal de
beteikenis: opgesjaote, lank, zelfbewös maedje. Det is ein gaantj of ouch -
dink aan det doorsjete: poorgaantj geheite.
C.
[FOUT]
Collega B haet pech det
d'r neet get aojer is, dan hauw d'r bie de Fabeltjeskrant geldj verdene. Tekste
sjrieve, den dao mótte veer de gaantj zeuke, wiewaal ich neet weit of die
mitdeej. Ein gaantj is gans geweun de menkesaenj - 't mannetje van de eend, in
het Hollesj woerd.
[OPLOSSING = B]
Bij uitbreiding van betekenis is een 'gaantj' ook een
opgeschoten meisje, een lange vrouw. (de mevrouw die voor B gekozen heeft had
dus de juiste conclusie getrokken en de afgeleide betekenis in het woord
gezien). Dat is nou net het leuke van taal: de overdrachtelijke betekenis.
De instinker bij dit
woord was C: ganzerik. Een gaantj is ook een mannelijke GANS, dus
géén mannelijke EEND. Dat is 'waenderik'.
Wat betreft A: een 'gaan' = een 'toonbank' in Roermond