Waor of neet waor
vrijdag 09 11 2001
Auteur: Paul Prikken

Sjpangegeldj

A [GOED]
Sjpangegeldj, dat is handgeldj veur de vrouw. Lètterlik speldengeld, geldj det ze krieg of zich biejeinsjpaart óm klein zakes veur het hoeshaute te koupe. Sóms, es ei köppelke pas getrouwd is, zèkge de auwers van het maedje: hie kèndj, hie höbs te get sjpangegeldj en dan gaeve ze häör 50 of 100 gölje. Koup dich dao mer get veur. Meistes höbbe ze zich dan d'raan likge ergere det hun dochter nog ummer geinen deftigen oetzèt biejein haet. Dan gaeve ze het kèndj get sjpangegeldj. Veur dich, zèkge ze dan, en zèk mer niks taenge diene minsj, angers geit dae d'r get veur zien eige mit koupe.

B [FOUT]
Zeet g'r al ins in Frankriek gewaes? Dao doon ze het noe nog: es ze ei sjtapelke van 5 of teen breefkes biejein höbbe sjtaeke ze dao ein sjpengske door en dan blif het sjtaepelke sjoon biejein. In Italië doon ze det ouch want dat is gemaekelik óm aaf te raekene. Ouch hie haet dat besjtange: breefkes van eine gölje of op het Belsj breefkes van 10 frang. Ja en es det geldj ummer weniger waerd wurt, dan blief dat sjpangegeld toch nog einen tied in ómloup. De luuj waere dan raadgek van breefkes te tèlle es ze zich get gaon koupe en dan sjtaeke ze dao ein sjpang in. Binjelkes geldj dus, bankbreefkes, mer veural van breefkesgeldj dat neet väöl waerd is.

C [FOUT]
Sjpangegeldj det zeen gein breefkes, mer knepkes, van die hiel klein muntsjtökskes die bekans niks mier waerd zien. Num noe oos 'dubbeltje', 10 cent. Det is richtig sjpangegeldj. Det sjpangegeld det zit ummer nog in de naod van de tesj van dien humme of bóks en det wurt ich weit neet wie dèks mitgewesje. Gaot mer ins in de filter van het wesjmesjien kieke: dèks zit dao sjoangegeldj in. En noe den Euro kump zit ederein nog mit einen houp van det sjpangegeldj in ein laaj of in ei pötje. Probeer het nog mer rap kwiet te gerake en het óm te wissele.

OPLOSSING = A
In het Frans heeft het meervoud van une épingle (speld) ook de betekenis, nl. 'les épingles' = speldegeld, handgeld, cadeautjes, smeergeld.
Van Dalle geeft voor speldegeld > toelage voor allerlei kleine uitgaven aan een vrouw (van haar man of ouders)
Speld is afkomstig van het Lat. Spinula > doorntje (vroeger gebruikt on kleding te sluiten)
Duits: das Nadelgeld: bezogen aus dem alten deutschen Recht für der Tochter oder Ehefrau als Ausstattung gegebenes Bargeld ; = auch staatliche Rente für unverheiratete Prinzessinnen