Paul Prikken / Dagblad De Limburger 21 07 2000 / dialectrubriek

 

Belsje óngerein

 

Veurige zaoterdig haet dees gezèt mich mien weekend bedórve. Op de opiniepagina sjtóng ein artikel euver het AGL (Algemein Gesjreve Limburgs) van Rob Belemans oet Leuven. Ich dach: wo kump dae Belsj zich noe mit bemeuje! Mer doe kaom mich het bezeij det ich zelf ouch nog ummer eine Belsj bèn en al vief jaor in dees gezèt sjrief. Det waor pès noe ein kómfortabel pesisie, want de gezèt die hauw aan eine Belsj meer es genóg. Mer noe kómme dao inins allemaol anger Belsje ouch sjtökskes sjrieve.

Blief toch toes, luuj! Sjrief uch get biejein in de gezètte van keuning Albaer in de plaatsj van te kómme vèsje in miene wiejer.

 

Det ich mich hie d'rtösje gefoeteld höb, det kump ómdet den hoofredakteur aanvangs neet in de sjmieze heij, det ich eine Belsj waor. En wie hae dao achter kaom, waor het al te laat óm mich trök euver de päöl te jage. Mer good, mit de globalisering van de waereld is de kónkerensie neet taenge te haute. Al is het veur mich pienlik det anger Belsje zich kómme bemeuje mit de ènsigste twee zakes wo ich ei bitje versjtandj van höb: de Belsje sjlaag en het plat.

 

Noe sjrief mich dae Belemans det er in Limburg 550 versjillige dialekte zeen. En ich heij ei paar waeke daoveur hie in ei serjeus artikel gesjtèld det er det 549 zeen. Maak det mit: dao geit mich ei dialek op de luip! Gedemarreerd oet het peleton, wie Erik Dekker, en ouch nog sjtiekem van de ploog Prikken nao de ploog Belemans euvergeloupe. Ich bèn de ganse zaoterdig in den haam gewaes óm dae jassendreijer te vènje en ich höb de foetelaer den ouch bie de nak gekrege. In Pöth! Het 550ste dialek van Belemans haet zich weggefoeteld ónger de kirktaore van Pöth. Dao höbbe de taalgeelerde van Nijmeghen en Leuven ei lich oetsjpraakversjil vasgesjtèld tösje de Baoveste Pöth en den Óngerste Pöth. Ich sjat det dao toch ein heugdeversjil van óngeveer 15 maeter tösje die twee sjtraote zit. Belemans haet dus eigelik geliek. Veural ómdet de sjlechter aan de Baoveste Pöth bie de universiteit offisjeel geregistreerd sjteit es dialektoloog. De universiteite höbbe ummers in gans Limburg ein brigade van middesjtenjers, die wie de BVD het plat van ederein in de gater haute.

 

Big Brother is watching. Es dao ein versjuving is, den geuf de middesjtandj det direk door aan de universiteit.

Zo góng lèts ei vruike oet Sjpaubeek rechsjtreeks van den tandjarts nao de bekker óm ei brood te koupe. Mit ein douf tóng en ein dikke lup van de verdouving besjtèlde ze dao ei gries breudje. Daags d'rop loog al eine breef van de bekker oet Sjpaubeek bie de universiteit óm ei'glies bleudje' es dialekvariant te melje.

De geleerde höbbe mit die versjille gans get stjèlle. Veural Limburgers die de hooktenj kwiet zeen of die vergaete zeen hun kunsgebeet in te doon, zörge ummer weer veur nuuj dialekte. Het plat geit dus neet achteroet, het geit veuroet.

 

Mer det dae Belsje Belemans zich mer wach. Ich kóm bènnekort mit het 551ste Limburgs dialek. Dao is namelik eine minsj oet Alkmaar in Kirchraoj kómme wone en daen Hollenjer probeert noe mit zien hel G KirGraojs te moele. Daomit begint het taalversGil in de gemeinte van börgemeister WöltGens fameus te versGuve. Dae minsj oet Alkmaar belde mich lèts op óm zich es nuje Limburger te melje. Vreuger höb ich nog geprobeerd óm al die Hollenjers trök te sjikke nao wo ze vandan kaome. Mer noe is dao gein beginne meer aan. Daoróm höb ich van de nood ein deug gemaak en hauw ich es bieverdeenste ei centraal meldjpunt veur nuuj dialeksjpraekers bie. Geer sjnap dus waal det miene knowhow veur taalgeleerde wie Belemans dinamiet is. Ich weit namelik ummer vanteveure wo zich ei nuuj dialek geit óntwikkele.