10 06 2001 Wim
Kuipers
(Commentaar bij het
interview met Pierre Bakkes in Zondagnieuws)
Eerst Limburgs 'schrijven' om Limburgs te
'lezen'
daarna misschien 'leren' en
'opvoeden'...
Pierre Bakkes
pakt hier belangrijke zaken bij de kop. Als nog maar enkele ouders hun kinderen
Limburgs leren, lijkt het gedaan met onze taal. Ze sterft uit als de
kaorewouf.
Maar zie: die wordt nu gefokt. Oftewel: leren de kinderen thuis geen Limburgs, dan misschien op of via school. Wie weet ontdekken ze de schoonheid van die taal op internet. Een taal is niet weg als steeds minder mensen, die niet meer of maar matig spreken, een taal is eerst verloren als ze niet meer geschreven en geleerd wordt.
Het Limburgs moet daarom deel van het Limburgse onderwijs worden - Bakkes zal voorop staan. Maar hij pleit er ook voor "dat het geschreven Limburgs zoveel mogelijk onder ogen van de mensen moet komen."
Juist. Maar hoe doen we dat? Laat hij beginnen met bij de provincie geld los te kalle voor de Limburgse literatuur. Nu gaan de centen naar het Letterkundig Centrum Limburg (LCL), dat halsstarrig weigert aandacht te besteden aan wat in het Limburgs geschreven wordt, zelfs al is dat van hoog niveau. Auteurs als Ger Bertholet, Jo Caris, Frits Criens, Colla Bemelmans, Paul Weelen : ze tellen niet mee bij het LCL, dat wel elke door een Limburger in het Nederlands geschreven dichtsel koestert en subsidieert. Hoe zit dat?
Er is natuurlijk een excuus: de verscheidenheid aan dialecten. Bakkes zegt
te werken aan een spelling "waarin je alle Limburgse dialecten onder kunt
brengen."
Hebben we het daarover? Over ONDERBENGEN
, wat dat dan ook moge betekenen? Geschreven Limburgs
- daar ging het toch om? Als iemand uit Siebengewald zijn verheven gedachten,
prachtige vergelijkingen of een ontroerende liefdesgeschiedenis
"onderbrengt" in een voor driekwart van de beide Limburgen moeilijk
leesbare, haast wiskundige spelling, dan kun je wel vergeten dat zijn/haar werk
onder "zoveel mogelijk ogen" komt.
En dat lijkt toch de bedoeling. Wat schiet iemand in Sittard ermee op als
in Siebengewald elk jaar zes dichtbundels verschijnen plus een roman?
Maar ook
de Siebengewaldse schrijver wil waarschijnlijk in heel Limburg gelezen worden.
Misschien wel in heel Nederland - maar dan moet hij in het Nederlands schrijven.
Dat doen dan ook helaas vrijwel alle in Limburg geboren schrijvers. Zou de
streektaalfunctionaris of de vereniging Veldeke daar eens iets over willen
zeggen?
U begrijpt: een algemeen geschreven Limburgs is een zegen - voor de
streektaalfunctionaris, Siebengewald en voor alle mensen die het ECHT goed voor
hebben met onze Taal.
(W.K.)