Zaterdag 04 05 2002 Gelders Dagblad

'Leerkrachten zijn veel te druk voor les in de streektaal'

Door HENK HARMSEN

DOETINCHEM - De eerste streektaalconsulent voor Liemers en Achterhoek, Geert Roelofs (57), heeft zich gisteren gepresenteerd aan de metwarkers van het Staring Instituut. In een volle zaal Veldhoen in Langerak wist Roelofs zijn gehoor te boeien met een betoog over een herleving voor het dialect op basisscholen.

Roelofs werkte dertig jaar in het onderwijs. Afkomstig uit de Kijfwaard bij Pannerden was hij tot voor kort leerkracht aan basisschool De Tragellijn in Lobith. Als liefhebber en gebruiker van zijn dialect lijkt hij de juiste man op de juiste plaats, omdat zijn taak zich allereerst richt op het onderwijs. Omdat zijn gezondheid voor de klas staan niet toelaat, hoefde Roelofs niet lang na te denken over de sollicitatie. Bij het Staring Instituut was hij al een bekende door zijn medewerking voor Pannerden aan het Wald-project en door het dialectwoordenboek van Rijnwaarden (Telgen van het Wald 7), dat hij in 1988 met enkele plaatsgenoten samenstelde. Roelofs heeft eigenlijk een simpele boodschap: "Kinderen leren Duits, Frans, Engels, het is zot dat ze over hun eigen moedertaal op school niets leren."

Door zijn onderwijs-achtergrond weet Roelofs ook dat dit geen onwil is van de leerkrachten. Velen zouden best dialect op school willen, als er maar een werkbare methode was. Zo'n methode wil Roelofs nu gaan ontwikkelen. Het moeten simpele werkbladen worden, die in de klas kunnen worden gebruikt, eventueel in een verloren uurtje, zonder dat de leerkracht hier veel voorbereiding en werk aan heeft. Roelofs: "Die tijd ontbreekt namelijk, ze kunnen het niet berappen. Desnoods kunnen werkbladen door de kinderen zelf met een ouder of klassenassistent ingevuld en nagekeken worden. Van belang daarbij is wel dat het kind dialect uit de eigen plaats krijgt voorgeschoteld en actuele teksten, die raakvlakken hebben met de eigen belevingswereld van het kind. Over pesten, angst, gescheiden ouders. Daarvoor moet veel gebeuren" zegt Roelofs. "Met stukken van een eeuw geleden bereik je niets. Teksten, liedjes en rijmpjes van bijvoorbeeld Willem Wilmink en Annie M.G. Schmidt zouden prima zijn, maar zijn meestal niet te vertalen. Vandaar dat we gaan speuren naar geschikt materiaal en mensen aan het werk zetten."

Volgens Roelofs is het een illusie dat kinderen vanuit de standaardtaal op school dialect kunnen leren spreken. Wel zal een goede methode kunnen bijdragen aan waardering voor en levend houden van het dialect in het dagelijks leven. Ouders en grootouders zullen daarnaast de klas binnen worden gehaald, om de jeugd het levend dialect ook te laten horen.

In zaal Veldhoen was het gistermiddag wel een 'Paanderse' aangelegenheid. De tweede spreker was namelijk dialectoloog Jan Berns uit Amsterdam, ook geboren in het Rijndorp, die nu na zijn pensionering samen met Lex Schaars het Wald-project gaat voortzetten. Het regionale woordenboekproject, dat zich twintig jaar met de woordenschat bezighield, gaat zich nu richten op de grammatica van het dialect.